صفات حتى پس از پنجاه‌سالگى باشيم و كه در اين صورت شك محقق مىشود . و نيز در برخى از مواقع ترديد در حكم را شاهد هستيم . در اجوبة الاستفتائات حضرت آية اللّه خامنه‌اى آمده است : سؤال : ما هو حكم الذى تراه مرأة بعد سنّ اليأس ؟ و ما هى وظيفتها الشرعية ؟ جواب : لا يبعد ان يكون حكم الاستحاضة . « 1 » سؤال : حكم زنى كه خونى را پس از سنّ يأس مىبيند و وظيفهء شرعى او چيست ؟ جواب : بعيد نيست كه حكم آن استحاضه باشد . و حضرت امام خمينى نيز ترديد را ياد كرده است : « و فى كونها استحاضة مع احتمالها تردد » . « 2 » افزون بر اينكه گروهى نيز باور دارند كه در پنجاه‌سالگى نسبت به عبادت و در شصت‌سالگى نسبت به عده ، سنّ يأس محقق مىشود . « 3 » افزون بر اين ، در تعيين سن و حكم يائسه در ميان علماى اماميه اختلاف هست و برخى فقها نيز چند نظر ارائه كرده‌اند ؛ مانند محقق حلى كه در قواعد به تفاوت ميان قرشى و نبطى با غير قرشى قائل است و در شرايع قائل به شصت سال مطلق مىباشد . و موارد ديگرى كه در بحث ديده شد . و اين اختلاف‌ها جاى تأمل دارد . نتيجهء مباحث در آغاز به پيامدهاى منفى تعيين سن براى يائسگى ( پنجاه سال قمرى ) اشاره مىكنيم : معمولا زنان ايرانى بر پايهء گفتهء پزشكان متخصص در اين سن به‌گونهء مرتب قاعده مىشوند و همهء نشانه‌ها و صفات حيض در آن موجود مىباشد . حكم به

--> ( 1 ) . آية اللّه خامنه‌اى ، اجوبة الاستفتائات ، ص 68 . ( 2 ) . امام خمينى رحمه اللّه ، تحرير الوسيله ، ج 1 ، ص 44 . ( 3 ) . شهيد اول ، شرح لمعه ، پاورقى ، ص 31 .